برای بررسی اولیه توان مصرفی، مقایسه مدل‌ها و دریافت اطلاعات خرید با ما در ارتباط باشید.
قطع برق در ساختمان‌های مسکونی، کارخانه‌ها، بیمارستان‌ها و مراکز صنعتی می‌تواند فعالیت مجموعه را متوقف کند و خسارت‌های زیادی به تجهیزات وارد کند. به همین دلیل بسیاری از مجموعه‌ها از ژنراتور برق به‌عنوان منبع پشتیبان استفاده می‌کنند.
اما این دستگاه چگونه متوجه خاموشی میشود؟ چه چیزی فرمان روشن شدن آن را صادر می‌کند؟ برق اضطراری چگونه به مدار ساختمان منتقل میشود و پس از بازگشت شبکه چه اتفاقی می‌افتد؟
در این مقاله، مراحل ورود ژنراتور به مدار، نقش تابلو ATS، تفاوت انتقال دستی و خودکار و نکات مهم بهره‌برداری از سیستم برق اضطراری را بررسی می‌کنیم.
ژنراتور بلافاصله پس از قطع شبکه، برق ساختمان را تأمین نمی‌کند. ابتدا باید وضعیت ورودی بررسی شود و سپس موتور، آلترناتور و تجهیزات انتقال در زمان مناسب وارد عمل شوند.
روند کلی به این شکل است:
در سیستم‌های اتوماتیک، این مراحل معمولاً طی چند ثانیه انجام میشوند. مدت زمان انتقال به نوع کنترلر، ظرفیت دستگاه، تنظیمات تابلو و وضعیت باتری و موتور بستگی دارد.
خود موتور به‌تنهایی نمی‌تواند خاموشی شبکه را تشخیص دهد. این وظیفه معمولاً بر عهده تابلو ATS یا کنترلر سیستم برق اضطراری است.
ATS مخفف عبارت Automatic Transfer Switch به معنی کلید انتقال خودکار است. این تابلو به شکل پیوسته ولتاژ، فرکانس و گاهی ترتیب فازهای ورودی را کنترل می‌کند. اگر یکی از فازها قطع شود، ولتاژ از محدوده مجاز خارج شود یا برق شبکه کاملاً از بین برود، تابلو فرمان لازم را به کنترلر دیزل ژنراتور ارسال می‌کند.
به زبان ساده:
بنابراین در سیستم‌های خودکار، نیازی نیست اپراتور در محل حضور داشته باشد.
تابلو ATS فقط یک کلید ساده نیست؛ بلکه وظیفه هماهنگ‌کردن دو منبع برق را بر عهده دارد. این تابلو باید از اتصال هم‌زمان شبکه شهری و خروجی ژنراتور جلوگیری کند؛ زیرا چنین اتصالی می‌تواند به تجهیزات، کابل‌ها و حتی شبکه سراسری آسیب بزند.
مهم‌ترین وظایف ATS عبارت‌اند از:
برای آشنایی با گروه‌های مختلف این تجهیزات، مطالعه مقاله راهنمای جامع دیزل ژنراتور می‌تواند دید بهتری درباره انتخاب منبع مناسب ایجاد کند.
در گام اول، برق شهری قطع میشود یا کیفیت آن از محدوده تنظیم‌شده پایین‌تر می‌آید. بعضی سیستم‌ها فقط خاموشی کامل را تشخیص نمی‌دهند و افت ولتاژ، افزایش ولتاژ و خطای فاز را نیز بررسی می‌کنند.
در بسیاری از تابلوها، کنترلر بلافاصله پس از یک نوسان بسیار کوتاه فرمان استارت نمی‌دهد. یک تأخیر چندثانیه‌ای در نظر گرفته میشود تا مشخص شود مشکل شبکه موقتی نیست. این کار از استارت‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند.
پس از تأیید قطعی، فرمان روشن شدن صادر میشود. باتری، استارتر، سیستم سوخت‌رسانی و کنترلر موتور در این مرحله فعال میشوند. اگر موتور در اولین تلاش روشن نشود، بسیاری از کنترلرها چند مرتبه استارت می‌زنند و در صورت ادامه مشکل، آلارم خطا نشان می‌دهند.
روشن شدن موتور به معنی آماده بودن دستگاه برای تغذیه مصرف‌کننده‌ها نیست. موتور باید به دور نامی برسد و آلترناتور نیز ولتاژ و فرکانس پایدار تولید کند.
کنترلر معمولاً موارد زیر را بررسی می‌کند:
تا زمانی که این پارامترها در محدوده مجاز قرار نگیرند، ATS بار را به خروجی اضطراری منتقل نمی‌کند.
پس از آماده شدن خروجی، مسیر برق اصلی باز میشود. این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا دو منبع نباید به‌طور هم‌زمان به یک مدار متصل باشند.
در آخرین مرحله، کلید اضطراری بسته میشود و تجهیزات ساختمان از خروجی ژنراتور تغذیه می‌کنند. در مراکز حساس، ممکن است فقط بارهای ضروری مانند آسانسور، تجهیزات پزشکی، سیستم‌های امنیتی، سرورها و روشنایی اضطراری به این مسیر متصل باشند.
خیر. در اغلب پروژه‌ها، ژنراتور در حالت آماده‌به‌کار قرار دارد و فقط هنگام نیاز روشن میشود. در این وضعیت، موتور کار نمی‌کند اما تجهیزات زیر فعال یا آماده هستند:
خاموش ماندن موتور در زمان وجود برق شبکه باعث کاهش مصرف سوخت، کم شدن استهلاک و افزایش طول عمر قطعات میشود. البته آماده‌به‌کاری به معنی بی‌نیازی از سرویس نیست و باتری، روغن، سوخت، فیلترها و اتصالات باید بهصورت دوره‌ای بررسی شوند.
برای شناخت بهتر ساختار دستگاه و نحوه تبدیل انرژی سوخت به برق، مقاله دیزل ژنراتور چیست و چگونه کار می‌کند؟ را مطالعه کنید.
وقتی شبکه دوباره برقرار شود، ATS بلافاصله بار را جابه‌جا نمی‌کند. ابتدا باید چند ثانیه پایداری برق اصلی تأیید شود تا از انتقال مکرر در زمان نوسان جلوگیری شود.
فرآیند معمول به این ترتیب است:
کارکرد بدون بار پیش از خاموشی، به کاهش دمای موتور و افزایش عمر قطعات کمک می‌کند.
در سیستم دستی، اپراتور باید مراحل راه‌اندازی و جابه‌جایی را انجام دهد. معمولاً او دستگاه را روشن می‌کند، وضعیت خروجی را بررسی می‌کند و سپس با کلید یا تابلو تغییر وضعیت، بار را به منبع پشتیبان وصل می‌کند.
این روش برای کارگاه‌های کوچک، ساختمان‌های کم‌حساسیت یا مکان‌هایی مناسب است که حضور اپراتور در آن‌ها همیشگی است. هزینه اولیه آن کمتر است، اما زمان واکنش به خاموشی افزایش پیدا می‌کند.
در سیستم اتوماتیک، ATS و کنترلر تمام مراحل را مدیریت می‌کنند. تشخیص خاموشی، استارت، بررسی خروجی و انتقال بار بدون دخالت مستقیم انسان انجام میشود.
این راهکار برای بیمارستان‌ها، مراکز داده، خطوط تولید، ساختمان‌های اداری بزرگ و مجموعه‌هایی که حتی چند دقیقه توقف برایشان پرهزینه است، انتخاب مناسب‌تری محسوب میشود.
در کارخانه‌ها و مجموعه‌های صنعتی، ورود خودکار ژنراتور به مدار تنها یکی از بخش‌های طراحی سیستم برق اضطراری است. حتی اگر تابلو ATS عملکرد صحیحی داشته باشد، در صورتی که ظرفیت دیزل ژنراتور برای روشن‌کردن تجهیزات تولیدی کافی نباشد، ممکن است هنگام انتقال بار، افت ولتاژ یا اختلال در راه‌اندازی دستگاه‌ها رخ دهد. به همین دلیل، انتخاب ژنراتور باید براساس مجموع بارهای ضروری، جریان راه‌اندازی الکتروموتورها، نوع فعالیت کارخانه و مدت زمان موردنیاز برای تأمین برق انجام شود. برای بررسی دقیق‌تر این موارد، می‌توانید راهنمای انتخاب ژنراتور برق اضطراری کارخانه را مطالعه کنید و با معیارهای تعیین توان و انتخاب دستگاه مناسب خطوط تولید آشنا شوید.
این اصطلاحات گاهی به جای یکدیگر به کار می‌روند، اما از نظر فنی یکسان نیستند. ژنراتور نام کلی سامانه‌ای است که انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. موتور برق معمولاً به دستگاه‌های کوچک‌تر و قابل‌حمل گفته میشود و دیزل ژنراتور از موتور دیزلی و آلترناتور تشکیل شده است.
در مقاله تفاوت ژنراتور، موتور برق و دیزل ژنراتور چیست؟ می‌توانید تفاوت این تجهیزات را از نظر سوخت، توان، کاربرد و مدت زمان کارکرد بررسی کنید.
انتخاب دستگاه فقط بر اساس عدد توان انجام نمی‌شود. پیش از خرید باید عوامل زیر بررسی شوند:
برای انتخاب دقیق ظرفیت و جلوگیری از خرید دستگاه ضعیف یا بیش‌ازحد بزرگ، راهنمای خرید دیزل ژنراتور و انتخاب بهترین مدل بر اساس نیاز و بودجه را ببینید.
همچنین مطالعه مقاله انواع دیزل ژنراتور و کاربرد هرکدام به انتخاب مدل متناسب با شرایط پروژه کمک می‌کند.
وقتی برق شهری قطع میشود، ژنراتور بهصورت مستقیم و بدون کنترل وارد مدار نمی‌شود. ابتدا ATS یا کنترلر، وضعیت شبکه را بررسی می‌کند؛ سپس فرمان استارت صادر میشود. پس از رسیدن موتور به دور مناسب و پایدار شدن ولتاژ و فرکانس، مسیر برق اصلی جدا شده و بارها به خروجی اضطراری متصل میشوند.
با بازگشت شبکه نیز ابتدا پایداری برق تأیید میشود، سپس بار به مسیر اصلی برمی‌گردد و موتور پس از چند دقیقه خنک‌کاری خاموش میشود.
برای انتخاب ظرفیت مناسب، طراحی تابلو انتقال و دریافت مشاوره تخصصی درباره سیستم برق اضطراری، می‌توانید به الوند پاور مراجعه کنید.
برای تکمیل بررسی، راهنمای تابلو ATS چیست؟ را بخوانید.
برای تکمیل بررسی، راهنمای برای دیزل ژنراتور ۱۵۰ کاوا چه تابلو ATS مناسبی انتخاب کنیم؟ را بخوانید.
برای تکمیل بررسی، راهنمای تفاوت توان دائم و اضطراری ژنراتور چیست؟ را بخوانید.
برای مشاهده مدل‌ها و استعلام مشخصات متناسب با نیازتان، صفحه خرید و قیمت دیزل ژنراتور را بررسی کنید.
بسته به نوع سیستم، ژنراتورهای مجهز به ATS معمولاً پس از تشخیص قطعی برق در چند ثانیه روشن میشوند.
بله، اما در این حالت انتقال برق معمولاً بهصورت دستی انجام میشود.
ATS یک کلید انتقال خودکار است که قطع برق شهری را تشخیص داده و فرآیند انتقال برق بین شبکه و ژنراتور را مدیریت می‌کند.
زیرا موتور باید روشن شود و خروجی برق آن از نظر ولتاژ و فرکانس پایدار شود تا به تجهیزات آسیب وارد نشود.
معمولاً خیر. بیشتر ژنراتورها در حالت آمادهباش قرار دارند و فقط هنگام قطع برق فعال میشوند.
