لوگو الوند پاور

تابلو ATS چیست؟

تابلو ATS دیزل ژنراتور در اتاق برق برای انتقال خودکار برق بین شبکه و ژنراتور
تابلو ATS دیزل ژنراتور در اتاق برق برای انتقال خودکار برق بین شبکه و ژنراتور

تابلو ATS یا تابلو برق انتقال خودکار، سیستمی است که قطع یا اختلال برق شهر را تشخیص می‌دهد، فرمان روشن‌شدن دیزل ژنراتور را صادر می‌کند و پس از پایدارشدن برق تولیدی، بار مصرفی را به ژنراتور انتقال می‌دهد. با بازگشت برق شبکه نیز بار دوباره به برق شهر متصل شده و ژنراتور پس از مدت کوتاهی خاموش می‌شود.

بنابراین مهم‌ترین کاربرد تابلو ATS این است که هنگام قطعی برق، بدون نیاز به حضور اپراتور، منبع برق مجموعه را به‌صورت خودکار تغییر دهد. این ویژگی برای کارخانه‌ها، ساختمان‌های اداری، مراکز تجاری، بیمارستان‌ها، سردخانه‌ها و مجموعه‌هایی که قطعی برق می‌تواند فعالیت آن‌ها را مختل کند، اهمیت زیادی دارد. تابلو انتقال خودکار علاوه بر جابه‌جایی بار، از اتصال هم‌زمان و ناخواسته برق شبکه و ژنراتور نیز جلوگیری می‌کند.

برای مرور مراحل انتخاب دستگاه و نکات پیش از خرید، راهنمای جامع دیزل ژنراتور را بخوانید.

ATS مخفف چیست؟

ATS مخفف عبارت Automatic Transfer Switch به معنای «کلید انتقال خودکار» است.

در بازار ایران، اصطلاح تابلو ATS معمولاً برای مجموعه‌ای استفاده می‌شود که وظایف زیر را انجام می‌دهد:

  • کنترل وضعیت برق شهر
  • تشخیص قطعی یا افت غیرمجاز ولتاژ
  • ارسال فرمان استارت به ژنراتور
  • بررسی پایدارشدن ولتاژ و فرکانس ژنراتور
  • انتقال بار از شبکه به ژنراتور
  • بازگرداندن بار به برق شهر پس از وصل‌شدن شبکه
  • خاموش‌کردن ژنراتور پس از زمان خنک‌کاری

تابلو ATS چگونه کار می‌کند؟

عملکرد تابلو ATS را می‌توان در چند مرحله ساده توضیح داد:

  1. در حالت عادی، تجهیزات از برق شهر تغذیه می‌شوند.
  2. کنترلر تابلو، ولتاژ و وضعیت شبکه را به‌طور پیوسته بررسی می‌کند.
  3. هنگام قطع برق یا ایجاد اختلال پایدار، فرمان استارت برای دیزل ژنراتور ارسال می‌شود.
  4. پس از رسیدن ولتاژ و فرکانس ژنراتور به محدوده مناسب، بار به ژنراتور انتقال پیدا می‌کند.
  5. با بازگشت و پایدارشدن برق شهر، مصرف‌کننده‌ها دوباره به شبکه متصل می‌شوند.
  6. ژنراتور برای مدت کوتاهی بدون بار کار می‌کند و سپس خاموش می‌شود.

وجود تأخیرهای زمانی در این فرایند باعث می‌شود تابلو به نوسان یا قطعی بسیار کوتاه برق واکنش غیرضروری نشان ندهد. همچنین پس از وصل‌شدن شبکه، تابلو چند لحظه منتظر می‌ماند تا از پایداری برق شهر مطمئن شود.

اجزای اصلی تابلو ATS چیست؟

اجزای تابلو انتقال خودکار با توجه به توان ژنراتور و طراحی پروژه متفاوت است، اما معمولاً شامل بخش‌های زیر می‌شود:

کنترلر ATS

کنترلر وظیفه بررسی برق شهر، ارسال فرمان استارت، کنترل زمان‌های تأخیر و مدیریت انتقال بار را بر عهده دارد.

کلید یا مکانیزم انتقال

این قسمت بار مصرفی را میان برق شهر و ژنراتور جابه‌جا می‌کند. انتقال می‌تواند با کلید چنج‌اور موتوردار، کنتاکتور یا کلیدهای اتوماتیک انجام شود.

مدار فرمان

مدار فرمان ارتباط میان کنترلر، ژنراتور و تجهیزات قدرت را برقرار می‌کند.

تجهیزات حفاظتی

فیوزها، کلیدهای حفاظتی، رله‌ها و تجهیزات اندازه‌گیری متناسب با طراحی تابلو برای حفاظت و کنترل مدار استفاده می‌شوند.

حالت دستی و خودکار

تابلوهای استاندارد معمولاً امکان انتخاب حالت دستی و اتوماتیک را دارند تا هنگام سرویس یا آزمایش، اپراتور بتواند عملکرد سیستم را کنترل کند.

تفاوت تابلو ATS با تابلو برق معمولی چیست؟

تابلو برق معمولی بیشتر برای توزیع برق، کنترل مدارها و حفاظت از تجهیزات استفاده می‌شود؛ اما وظیفه اصلی تابلو ATS، انتخاب خودکار میان دو منبع برق است.

به بیان ساده:

  • تابلو برق معمولی، برق موجود را میان مصرف‌کننده‌ها توزیع می‌کند.
  • تابلو ATS، منبع تأمین برق را میان شبکه و ژنراتور تغییر می‌دهد.

البته در برخی پروژه‌ها، تابلو ATS و تابلو توزیع داخل یک مجموعه طراحی می‌شوند.

آیا تابلو ATS ژنراتور را هم روشن می‌کند؟

بله؛ در یک سیستم اتوماتیک کامل، کنترلر تابلو پس از تشخیص قطع برق شهر، یک فرمان استارت برای کنترلر دیزل ژنراتور ارسال می‌کند.

پس از روشن‌شدن دستگاه و تثبیت خروجی، بار به ژنراتور منتقل می‌شود. بنابراین ژنراتور باید دارای کنترلر و سیستم استارت الکتریکی سازگار با تابلو اتوماتیک باشد.

برای مثال، هنگام بررسی مدل کامینز ۳۱۲ کاوا، نوع کنترلر، آمپراژ تابلو و شیوه فرمان‌گیری ژنراتور باید متناسب با مشخصات پروژه انتخاب شود. این دستگاه امکان سفارش همراه با تابلو ATS را دارد، اما ظرفیت و تجهیزات تابلو باید براساس بار واقعی مجموعه تعیین شوند.

تابلو ATS برای چه مکان‌هایی ضروری است؟

استفاده از تابلو انتقال خودکار در مکان‌هایی اهمیت بیشتری دارد که توقف برق باعث خسارت، توقف تولید یا ایجاد خطر می‌شود؛ از جمله:

  • کارخانه‌ها و خطوط تولید
  • بیمارستان‌ها و مراکز درمانی
  • سردخانه‌ها و انبارهای مواد غذایی
  • مراکز داده و اتاق‌های سرور
  • مجتمع‌های مسکونی و تجاری
  • هتل‌ها و مراکز اقامتی
  • پمپ‌های آب و تجهیزات تأسیساتی
  • مرغداری‌ها و واحدهای کشاورزی
  • کارگاه‌ها و مجموعه‌های صنعتی

در این پروژه‌ها، انتخاب ژنراتور مناسب تنها بخشی از کار است و تابلو ATS نیز باید با توان دستگاه، نوع بار و شرایط بهره‌برداری هماهنگ باشد.

چگونه آمپراژ تابلو ATS را انتخاب کنیم؟

آمپراژ تابلو ATS نباید فقط براساس نام یا توان ظاهری ژنراتور انتخاب شود. برای تعیین ظرفیت مناسب باید موارد زیر بررسی شوند:

  • جریان خروجی ژنراتور
  • مجموع جریان بارهای ضروری
  • تک‌فاز یا سه‌فاز بودن سیستم
  • ولتاژ شبکه
  • جریان راه‌اندازی موتورها
  • تعداد پل‌های کلید انتقال
  • ظرفیت تحمل اتصال کوتاه
  • شرایط نصب و دمای محیط
  • احتمال افزایش مصرف در آینده

برای پروژه‌هایی با توان بالا، استفاده از تابلو ضعیف‌تر از جریان واقعی می‌تواند موجب داغ‌شدن تجهیزات، قطع مکرر یا آسیب‌دیدن مکانیزم انتقال شود. انتخاب نهایی باید براساس نقشه برق و محاسبات بار انجام شود.

پیش از انتخاب تابلو انتقال خودکار، باید ظرفیت واقعی ژنراتور و نوع کارکرد آن مشخص شود؛ برای درک بهتر این موضوع، مقاله تفاوت توان دائم و اضطراری ژنراتور را مطالعه کنید.

برای مشاهده گزینه‌های مناسب پروژه‌های صنعتی می‌توانید وارد بخش بررسی ژنراتورهای برق صنعتی شوید و مدل‌ها را از نظر توان، نوع کارکرد و تجهیزات کنترلی مقایسه کنید.

ارتباط تابلو ATS با دیزل ژنراتور کامینز

ژنراتورهای کامینز در پروژه‌های صنعتی و برق اضطراری استفاده می‌شوند و می‌توان آن‌ها را متناسب با نوع کنترلر و نیاز پروژه به تابلو انتقال خودکار مجهز کرد.

پیش از انتخاب تابلو برای یکی از ژنراتورهای مجهز به موتور Cummins، باید توان دستگاه، جریان خروجی، نوع مصرف‌کننده‌ها و نحوه راه‌اندازی بارهای موتوری بررسی شود. بزرگ‌بودن توان ژنراتور به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که چه تابلو ATS برای آن مناسب است.

آیا تابلو ATS جلوی قطعی برق را می‌گیرد؟

تابلو ATS نمی‌تواند برق را بدون هیچ وقفه‌ای تأمین کند. ژنراتور برای روشن‌شدن و پایدارشدن به چند ثانیه زمان نیاز دارد و در این فاصله معمولاً برق مصرف‌کننده قطع خواهد بود.

برای تجهیزاتی مانند سرورها، سیستم‌های پزشکی یا دستگاه‌های بسیار حساس که حتی چند ثانیه قطعی قابل‌قبول نیست، معمولاً از UPS در کنار دیزل ژنراتور و تابلو ATS استفاده می‌شود. UPS فاصله زمانی میان قطع برق شهر و ورود ژنراتور به مدار را پوشش می‌دهد.

جمع‌بندی

تابلو ATS سیستمی برای انتقال خودکار برق میان شبکه و دیزل ژنراتور است. این تابلو قطع برق را تشخیص می‌دهد، ژنراتور را روشن می‌کند، بار را به برق اضطراری انتقال می‌دهد و پس از بازگشت شبکه، شرایط را به حالت عادی برمی‌گرداند.

برای انتخاب صحیح تابلو باید توان و جریان ژنراتور، نوع بار، تجهیزات موتوری، تعداد فاز و شرایط محل نصب بررسی شوند. انتخاب تابلو صرفاً براساس عدد کاوا ممکن است باعث انتخاب ظرفیت نامناسب شود.

کارشناسان الوند پاور با بررسی مشخصات مصرف، مدل دیزل ژنراتور و شرایط پروژه می‌توانند ظرفیت و پیکربندی مناسب تابلو ATS را برای سیستم برق اضطراری پیشنهاد دهند.

راهنماهای مرتبط با این موضوع

برای تکمیل بررسی، راهنمای وقتی برق می‌رود ژنراتور چگونه وارد مدار می‌شود؟ راهنمای کامل عملکرد ATS را بخوانید.

برای تکمیل بررسی، راهنمای برای دیزل ژنراتور ۱۵۰ کاوا چه تابلو ATS مناسبی انتخاب کنیم؟ را بخوانید.

سوالات متداول

تابلو ATS چیست و چه کاربردی دارد؟

تابلو ATS قطع برق شهر را تشخیص می‌دهد، ژنراتور را به‌صورت خودکار روشن می‌کند و پس از پایدارشدن برق تولیدی، بار را از شبکه به ژنراتور انتقال می‌دهد.

تابلو ATS چگونه ژنراتور را روشن می‌کند؟

کنترلر تابلو پس از تشخیص قطعی پایدار برق، یک فرمان الکتریکی به کنترلر ژنراتور ارسال می‌کند و دستگاه به‌صورت خودکار روشن می‌شود.

آیا برای هر دیزل ژنراتور تابلو ATS لازم است؟

خیر. اگر ژنراتور به‌صورت دستی یا برای کار پروژه‌ای استفاده شود، ممکن است نیازی به ATS نباشد. برای برق اضطراری خودکار، استفاده از تابلو ATS ضروری‌تر است.

تابلو ATS چند ثانیه بعد از قطع برق عمل می‌کند؟

زمان عملکرد به تنظیم کنترلر، مدت استارت ژنراتور و زمان پایدارشدن ولتاژ بستگی دارد. معمولاً انتقال بار پس از چند ثانیه انجام می‌شود.

تفاوت تابلو ATS و چنج‌اور دستی چیست؟

تابلو ATS انتقال برق را بدون دخالت اپراتور انجام می‌دهد، اما در چنج‌اور دستی، فرد باید ژنراتور را روشن کرده و منبع برق را به‌صورت دستی تغییر دهد.

برای ژنراتور ۳۱۲ کاوا چه تابلو ATS مناسب است؟

ظرفیت تابلو باید با توجه به ولتاژ، جریان خروجی ژنراتور، نوع بار، جریان راه‌اندازی تجهیزات و شرایط نصب محاسبه شود. انتخاب تابلو فقط براساس عدد ۳۱۲ کاوا دقیق نیست.

آیا تابلو ATS با UPS فرق دارد؟

بله. ATS منبع برق را بین شبکه و ژنراتور تغییر می‌دهد، اما UPS در لحظه قطع برق، انرژی ذخیره‌شده را بدون تأخیر در اختیار تجهیزات حساس قرار می‌دهد.

قیمت تابلو ATS دیزل ژنراتور چقدر است؟

قیمت تابلو به آمپراژ، نوع کلید انتقال، برند کنترلر، تجهیزات حفاظتی، تعداد فاز، بدنه تابلو و امکانات کنترلی آن بستگی دارد.

مقالات مرتبط

فهرست مطالب